Why farmers need a pay rise


Professor Julian Cribb. Image source: www.water4food.com.au

THE world’s farmers need a pay rise – or, come the mid-century, the other 8 billion of us may well find we do not have enough to eat, argues Professor Julian Cribb.

True, this assertion flies in the face of half a century of Australian agricultural economics orthodoxy – but please bear with me as I explain.

Globally and in Australia, food has become too cheap. This is having a wide range of unfortunate – and potentially dangerous – effects which include:

  • Negative economic signals to farmers everywhere, telling them not to grow more food.
  • Increasing degradation of the world’s agricultural resource base.
  • A downturn in the global rate of agricultural productivity gains.
  • An ‘investment gap’ which is militating against the adoption by farmers of modern sustainable farming and other new technologies.
  • A deterrent to external investment because agriculture is less profitable than alternatives.
  • The decline and extinction of many local food-producing industries worldwide.
  • A disincentive to young people (and young scientists) to work in agriculture.
  • Loss of agricultural skills, rural community dislocation and increased rural and urban poverty affecting tens of millions.
  • Reduced national and international investment in agricultural research and extension.
  • The waste of up to half of the food which is now produced.
  • A pandemic of obesity and degenerative disease that sickens and kills up to half of consumers of the ‘modern diet’ resulting in soaring health costs.
  • The failure of many developing countries to lay the essential foundation for economic development – a secure food and agriculture base – imposing direct and indirect costs on the rest of the world through poverty, war and refugeeism.

From this list it can be seen that low farm incomes have far wider consequences for humanity in general than is commonly supposed.

Indeed, in a context in which all of the basic resources for food production are likely to become much more scarce, it may be argued that, indirectly, they imperil every one of us.

A market failure

This aspect of the future global food security issue is primarily about a market failure.

At its ‘How to Feed the World’ meeting in October 2009 the UN Food and Agriculture Organisation stated that investment of the order of $83 billion a year was needed in the developing world alone, to meet the requirement for a 70pc increase in food production by 2050.[ii] However, almost in the same breath, it noted “Farmers and prospective farmers will invest in agriculture only if their investments are profitable”.

The logic is unassailable. Today many of the world’s farmers have little incentive to invest in agriculture because the returns are so poor. This applies as much to highly-skilled and advanced farmers in developed countries such as Australia or the US, as it does to struggling smallholders in Asia or Africa.

Reasons for the low returns are not hard to find: farmers are weak sellers, trapped between muscular globalised food firms who drive down the price of their produce, and muscular industrial firms who drive up the cost of their inputs. This pincer movement not only discourages ‘developed’ agriculture but also prevents undeveloped agriculture from developing.

Nothing new here, you may say. So what has changed? A growing imbalance in power between farmers and those who dominate the food supply chain is what has changed.

Two decades ago most farm produce was largely bought from local farmers by local buyers for local markets and consumers. In the 21st century there has been an increase in the concentration of market power in the hands of a very small number of food corporations and supermarkets sourcing food worldwide. These are – quite naturally – doing all they can to reduce their input costs (farm prices) as they compete with one another. This is not a rant about globalisation: it’s a simple observation about the facts of global economic life.

The power of the farmer to resist downward price pressure has not increased. Indeed it has weakened as the average producer now competes against some struggling farmer in a far away country, rich or poor, who is also simply trying to survive by selling at the lowest price.

The power of the global input suppliers – of fuel, machinery, fertiliser, chemicals, seeds and other farm requirements, has also grown as they concentrate and globalise. This makes it easier for them to raise the cost of their products than it is for farmers to obtain more for their wheat, rice, livestock or vegetables or to withstand input price hikes.

As a consequence of this growing market failure, the economic signal now reaching most of the world’s farmers from the market is “don’t grow more food”.

Its effect is apparent in the fact that world food output is now increasing at only about half the rate necessary to meet rising demand, and that yield gains for major crops have stagnated.

While some will argue all this makes for greater economic ‘efficiency’, the logical outcome of unrestrained global market power will eventually displace around 1.5 billion smallholders, with devastating consequences for the landscapes they manage. Putting one in five of the earth’s citizens out of work and destroying the food base is not a strategy any intelligent policy or government would advocate, one hopes. But it is one of those ‘externalities’ which classical economics sometimes omits to factor in – and is happening, nevertheless.

Global degradation

In a recent satellite survey, researchers working for FAO reported 24pc of the earth’s land surface was seriously degraded – compared with 15pc estimated by an on-ground survey in 1990. The FAO team noted that degradation was continuing at a rate of around 1pc a year. [iii]

Every agronomist and agricultural economist knows that, when farmers are under the economic hammer, a good many of them will overstock and overcrop in a desperate effort to escape the poverty trap – and this leads to the kind of resource degradation exemplified by the Oklahoma dust bowl and, in Australia’s case, the Eyre Peninsula disaster of the 1940s and maybe the Murray-Darling water crisis of today. In marginal country, cost/price pressures can devour landscapes – and this is undoubtedly a major factor (though not the only one) in the degradation of land and water worldwide, especially in the world’s rangelands.

If we continue to sacrifice one per cent of the world’s productive land every year, there is going to be precious little left on which to double food production: yields in 2050 would have to increase by 300pc or so, which is clearly a tall order. (To put it in local perspective, Australian dryland wheat yields would need to go from 3t/ha to 12t/ha – at a time when the climate is expected to dry out!)

Much the same applies to irrigation: “In order to double food production we need to double the water volume we use in agriculture, and there are serious doubts about whether there is enough water available to do this,” is how Dr Colin Chartres, director general of the International Water Management Institute summed it up recently.[iv]

Solutions to land and water degradation are reasonably well known, and have been shown to work in many environments – but are not being adopted at anything like the rates necessary to double world food production or even to conserve the existing resource base. One reason is that farmers, in the main, cannot afford to implement them, even though many would like to do so.

As a result, world agriculture is today primarily a mining activity. We all know what happens to mines when the ore runs out.

Productivity decline

Today there is persuasive evidence that world agriculture is dropping off the pace – that it is no longer making the yield advances and total productivity gains achieved in the previous generation. AFI’s own work supports this.[v]

In a recent paper Alston and Pardey[vi] also documented this decline in the US and globally attributing it significantly to falling investment worldwide in agricultural science and technology and extension of new knowledge to farmers.

However, the role of low returns in discouraging farmers, in both developed and developing countries, from adopting more productive and sustainable farming systems cannot be overlooked. While a few highly efficient and profitable producers continue to make these advances, the bulk of the world’s farmers are being left behind. Since small farmers feed more than half the world, this is a matter of some concern.

In Australia the effect of low farm prices is to directly cut the farmer contribution to research, which governments then exacerbate by cutting the public contribution in due proportion, creating a ‘double whammy’. The trend of neglect is then compounded by reductions in direct public investment, in our state agriculture departments and science agencies.

Australia is not alone in cutting support for farm research that underpins productivity gain. It has happened in most developed countries and even in places such as China, where the level of ag R&D support is falling as a proportion of the total science investment. With agricultural R&D comprising a mere 1.8pc of the developed world’s science dollar in 2000, you can get a very clear idea how unimportant most governments now consider food production to be.

The fact that agriculture appears perennially unprofitable and suffers from continuing social malaise probably contributes, subliminally, to a view that society ought not to be wasting its money funding research for a bunch of losers: there are a thousand other more attractive and exciting fields for scientific investment. This negative (and false) image of agriculture is an unspoken driver behind the reduced global R&D effort.

Is food too cheap?

For affluent societies at least, food is now the cheapest in real terms it has ever been in human history.

Back in our grandparents’ time, in the early part of the 20th century, the average Australian wage earner devoted about a third of their weekly income to food. Rent was relatively cheap, people didn’t have cars, iPhone bills, plasma TVs, facelifts or overseas vacations – and food was essential. By the 1970s the amount of household disposable income spent on food was down to 20pc. Today it is around 11-12pc in Australia and similar in other western nations. As incomes rise in China and India, the proportion is falling there too.

It seems almost redundant to observe that, when something is too cheap, people do not value it as they should. This produces a lack of respect for the product itself, for the people and industries involved in its production – farmers and scientists – and for the place it is produced, the bush. It is responsible for the negative image held by governments, businesses and societies towards agriculture and its investment needs.

In an age where 3.5 billion humans have only the dimmest notion where their food comes from, lack of respect for the main thing that keeps them alive is coming to be a predominant ‘value’ in the human race.

A culture of waste

Food is now so cheap that developed societies such as the US, Britain and Australia throw away nearly half, while developing countries lose nearly half. [vii]

A society that pays its farmers such a low return, has found it can afford to send nearly half of their efforts to landfill.

Or burn in an SUV enough grain in one week to feed a poor person for a year.

Where our ancestors stored, conserved and recycled nutrients, it now appears we waste 80-90pc of all the nutrients used in agriculture. On farm, up to half the applied fertiliser does not feed crop or pasture but escapes into the environment. Of the harvested nutrients, some are lost post-harvest, in processing and cooking – but more than 30pc are simply discarded, in the shops and in the home. Then we dump around 90pc of our sewage nutrients in the ocean.

In short, the modern food system has established a culture of total waste, sustained only by the mining of energy and nutrients (from rock or soil), which will eventually run out or become unaffordable to most farmers.

It cannot last more than a few decades and we will need to recycle and invest in new systems – but for that to occur, farm incomes must rise.

An unhealthy situation

Cheap food is also responsible for a pandemic of disease and death larger in the developed world than any other single cause of human mortality. Cheap, abundant processed food is a driver for obesity, which now affects one in five humans, and plays a role in the society-wide rise in cancers, heart disease, diabetes and stroke.

Cheap food, in other words, is an economic invitation to consumers – including millions of children – to kill themselves prematurely through overindulgence.

Cheap food is the chief economic driver of the greatest budget blow-out in all western democracies: healthcare.

Solving the food challenge

The purpose of this essay is to call attention to the effect a never-ending reduction in farmers’ incomes will have on world food security at a time of rising physical constraints to production, including scarcities of land, water, energy, nutrients, technology, fish and stable climates.

At the very time when most experts agree we should be seeking ways to double food output sustainably over the coming half-century, the ruling economic signal is: “don’t do it”.

Of course, we could simply obey the economic signal and allow agricultural output to gradually fall behind – but that will expose 8 or 10 billion consumers to massive unheralded price spikes, of the sort experienced in 2008, which have a dire impact on the poor, start wars and topple governments – and will not benefit farmers as much as a stable, steady increase in their incomes.

It is necessary to state this essay does not advocate a return to agrarian socialism, protectionism, commodity cartels or an end to free markets. In fact, we probably need to move much faster and further towards totally free trade in agricultural products in order to encourage efficient producers – large and small – around the world.

But it does hold up a warning flag about the universal dangers of underinvestment, negative signals and sentiment, resource destruction and rural dislocation caused by the undervaluing of the one commodity humanity absolutely cannot do without, as we approach the greatest demand for food in all of history.

There are numerous ways this issue might be addressed. Here are a few:

1.    Price: through an educated “community consensus” that results in willingness on the part of consumers, supermarkets and food processors to pay more for food so as to protect the resource base and enable farmers to invest in new technologies[viii].

2.    Subsidy: by the payment of a social wage to farmers by governments for their stewardship on behalf of society of soil, water, atmosphere and biodiversity, separate from their commercial food production.

3.    Regulation : by limiting by law those practices or technologies which degrade the food resource base and/or rewarding those which improve it.

4.    Taxation: by levying a resource tax on all food which reflects its true cost to the environment to produce, and by reinvesting the proceeds in more sustainable farming systems, R&D, rural adjustment and enhanced resource management.

5.    Market solutions: establish markets for key farm resources that result in higher returns for farmers from wise and sustainable use.

6.    Public education about how to eat more sustainably; industry education about sustainability standards and techniques.

7.    A combination of several of the above measures.

The technical solutions to many of the world’s food problems are well-known and well understood – but they are not being implemented as widely as they should because of a market failure which is blocking of their adoption. To avoid grave consequences, affecting billions of people, that failure needs correction.

It is not the purpose of this essay to solve the issue of how to deliver fairer incomes to farmers worldwide, but rather to encourage debate among thoughtful farmers, policymakers and researchers about how we should go about it.

But it does question whether some of the ‘old truths’ of the 20th century still apply in the 21st, or whether the age of globalisation and resource scarcity has changed the ground rules.

It also asks whether the unstinted application of overwhelming market force against farmers is the act of a sapient species – or a mob of lemmings?

Over to the sapient ones among you.

[i] Sources for this essay are those cited in my book The Coming Famine, CSIRO Publishing, 2010. Since they take up 24 pages, I have not reproduced them all here.

[ii] FAO High Level Export Forum, How to feed the World: Investment, Rome, October 2009. http://www.fao.org/fileadmin/temp lates/wsfs/docs/Issues_papers/HLE F2050_Investment.pdf

[iii] Bai ZG, Dent DL, Olsson L and Schaepman ME 2008. Global assessment of land degradation

and improvement 1: identification by remote sensing. Report 2008/01, FAO/ISRIC –


[iv] Chartres C, World Congress of Soil Science, Brisbane, August 2010

[v] AFI, Productivity Growth in Australian Agriculture: Trends, Sources, Performance, 2007

[vi] J. Alston, J.M.Beddow, P. Pardey, “Mendel versus Malthus: research, productivity and food prices in the long run,” University of Minnesota, 2009.http://ageconsearch.umn.edu/bitst ream/53400/2/SP-IP-09-01.pdf

[v ii] See for example Lundqvist, J., C. de Fraiture and D. Molden. Saving Water: From Field to Fork – Curbing Losses and Wastage in the Food Chain. SIWI Policy Brief. SIWI, 2008.

[viii] In case this should raise a sceptical eyebrow, the recent stakeholder report by Woolworths Australia “Future of Food”, 2010, suggests at least some of the major players in the food game have a dawning grasp of the consequences of their actions and are now looking to invest in (mainly non-income) ways to support farmers.


How to feed your billionaires

P. Sainath


BIG BET: Kings XI Punjab team’s co-owner Preity Zinta gestures to Mumbai Indians’ owners Mukesh Ambani and his wife Neeta Ambani after a match at the PCA Stadium in Mohali on April 09. Photo: Akhilesh Kumar
BIG BET: Kings XI Punjab team’s co-owner Preity Zinta gestures to Mumbai Indians’ owners Mukesh Ambani and his wife Neeta Ambani after a match at the PCA Stadium in Mohali on April 09. Photo: Akhilesh Kumar
Freebies for the IPL — at a time of savage food subsidy cuts for the poor — benefit four men who make the Forbes Billionaire List of 2010 and a few other, mere multi-millionaires.

రైతుపై నిర్లక్ష్యం దేశద్రోహం

navya. రైతుకు కష్టం వస్తే ఆయన మరుక్షణం అక్కడ ప్రత్యక్షం అవుతారు. రైతు సంతోషంలోనే దేశ ప్రగతి ఉందని బలంగా నమ్ముతారాయన. అందుకోసం ఐ.ఆర్.ఎస్.సెలక్షన్‌ను వదులుకున్నారు. లక్ష జీతం వచ్చే సైంటిస్ట్ ఉద్యోగాన్ని గడ్డిపోచకింద తీసిపారేశారు. జన్యు మార్పిడి పంటలు, బిటి వంకాయలపై సాగిన పోరాటాన్ని ఆయన ముందుండి నడిపించారు.
ఎరువులు, క్రిమి సంహారకాలు లేకుండా, సేంద్రీయ పద్ధతుల్లో పంటలు పండించే ఉద్యమాన్ని చేపట్టి దేశంలోనే మన రాష్ట్రాన్ని అదర్శంగా నిలిపారు. దేశంలో అపారంగా ఉన్న వనరులను చేజేతులా దుర్వినియోగం చేసుకుంటున్నాం.. అంతకు మించిన దేశద్రోహం లేదంటారు డాక్టర్ జి.వి. రామాంజనేయులు. రైతులకు అండగా ఉంటూ, వాళ్లను పీడించే వర్గాలకు కంటిమీద కునుకులేకుండా చేసే ఆయన అంతరంగం ఇది.

ఢిల్లీోని వ్యవసాయ పరిశోధనా సంస్థలో డాక్టరేట్ చేస్తున్న రోజులవి. ఐ.ఏ.ఎస్. చదివి దేశానికి సేవ చేయాలనుకున్నాను. అందుకు ప్రిపేర్ అవుతూ భారత ఆర్థిక రంగాన్ని అధ్యయనం చేశాను. ప్రపంచంలో మరే దేశంలో లేని అపారమైన సహజ వనరులు, మానవ వనరులు మనకున్నాయి. అయినా మనం ఎందుకు వెనకబడి ఉన్నాం? మనందరికీ అన్నం పెట్టే రైతు అడుగడుగునా మోసపోతున్నాడు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తం రైతు మీద ఆధారపడి ఉంది కానీ రైతు మాత్రం అనాథగా మిగిలిపోతున్నాడు. రేయింబవళ్లు కష్టపడి రైతు పంట పండిస్తాడు. దాన్ని దళారులు దోచుకుపోతుంటే రైతు నిస్సహాయంగా మిగిలిపోతున్నాడు. ఇదీ సమస్యకు మూలం అనిపించింది. రైతు ఆనందంగా ఉంటేనే దేశం పచ్చగా ఉంటుందనుకున్నాను. ఆ సమయంలో ఐ.ఆర్.ఎస్.కు ఎంపికయ్యాను.

ఓ అధికారిగా దేశానికి సేవచేసే బదులు వ్యవసాయాన్ని సుసంపన్నం చేసేందుకు శాస్త్రవేత్తగా కృషి చేద్దాం అనుకొని ఐ.ఆర్.ఎస్. వదులుకున్నాను. పిహెచ్.డి. పూర్తి చేసి హైదరాబాద్‌లోని నూనె గింజల పరిశోధనా సంస్థలో సైంటిస్ట్‌గా చేరాను. రైతులతో నిత్యం కలిసే వాడిని. వాళ్ల కష్టాలు… కన్నీళ్లు చూసే వాడిని. రైతులు, రైతు సంఘాల చుట్టూ తిరుగుతున్న నన్ను చూసి “శాస్త్రవేత్తగా ఎదిగి… బాగా సంపాదించక ఈ రైతుల జపం ఏంటని” మా బాస్‌లు, సహచరులు అవహేళన చేసేవాళ్లు. అయినా నా దారి నాదే. అక్కడ పనిచేసిన పదేళ్ల కాలంలో రైతులతో అనుబంధం బాగా పెరిగింది. మన దేశంలో రైతులకు ఉన్న పరిజ్ఞానం ముందు శాస్త్రవేత్తలు దిగదుడుపే అని అర్థం అయింది. నిజంగా రైతులకు సేవ చే సేందుకు నేనెంచుకున్న మార్గం సరైంది కాదనిపించింది.

కదిలించిన ఆత్మహత్యలు
మన రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో జరిగిన రైతుల ఆత్మహత్యలు నన్ను కదిలించి వేశాయి. మనకు అన్నం పెట్టే రైతు ఆత్మహత్య చేసుకోవడం ఏమిటి? ఏదో ఒకటి చేయాలి… రైతును ఆదుకోవాలనుకున్నాను. నిజానికి నేనేమీ వ్యవసాయ కుటుంబం నుంచి రాలేదు. కర్నూలు జిల్లా డోన్‌లో పుట్టాను. నాన్నగారు రైల్వే ఉద్యోగి. బాపట్లలో అగ్రికల్చర్‌లో డిగ్రీ, పి.జీ చేశాను. అప్పటి నుంచే నాకు రైతులు, వాళ్ల సమస్యలతో సాన్నిహిత్యం ఏర్పడిందనుకుంటాను. ఉద్యోగం వదిలేసి పూర్తిగా రైతు సంక్షేమం కోసం పని చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాను.

శాస్త్రవేత్తలుగా అప్పటి నా కొలీగ్స్ ఈ రోజున లక్ష రూపాయల వరకు జీతం సంపాదిస్తున్నారు. నాకు జీతంతో సంతృప్తి రాదనిపించింది. చాలామంది రిటైరయ్యాక ఏదో ఒక ఎన్.జి.వో పెట్టి సేవచేద్దాం అనుకుంటారు. ఒంట్లో ఓపిక అయిపోయాక ఏంసేవ చేస్తాం? అని ప్రశ్నించుకున్నాను.

ఉద్యోగం వదిలేశాను. కార్యరంగంలోకి దిగాను. విత్తనాలు, సేంద్రీయ ఎరువులు, నీటివనరులు, మద్దతు ధర.. ఇలా రైతు ఎదుర్కొంటున్న ఏదో ఒక సమస్యను తీసుకొని చాలా స్వచ్ఛంద సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి. వ్యవస్థలో మార్పు తెచ్చేందుకు కాకుండా ఆత్మసంతృప్తి కోసం పనిచేసే ఎన్.జి.ఓ.లు కూడా ఉన్నాయి. అలా కాకుండా రైతు సంక్షేమంపై సమగ్రంగా దృష్టి సారించే లక్ష్యంతో 2004లో సుస్థిర వ్యవసాయ కేంద్రం (సిఎస్ఎ)లో చేరాను.

టెక్నాలజీ భూతం
రైతుల ఆత్మహత్యలపై సంస్థ తరపున అధ్యయనం ప్రారంభించాం. వాళ్ల ఆత్మహత్యలకు కారణం వాళ్లు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోవడం కాదు.. టెక్నాలజీ వైఫల్యం అని తేలింది. సైన్స్, టెక్నాలజీలు రెండువైపులా పదునున్న కత్తి వంటివి అంటారు. నిజానికి టెక్నాలజీ అనేదానికి ఒక నిర్ధిష్ట ప్రయోజనం ఉంటుంది. ఆ టెక్నాలజీని తయారు చేసే వారి ప్రయోజనాలు కూడా అందులో ఇమిడి ఉంటాయి. వ్యవసాయ యంత్రాల విషయంలో అదే జరిగింది. మన రైతులకు ఏమాత్రం తెలియని, మన పరిస్థితులకు ఏ మాత్రం సరిపడని యంత్రాలను బలవంతంగా వారి మీద రుద్దారు.

ఉన్న కష్టాలకు తోడుగా సాంకేతిక పరిజ్ఞానం భూతం వచ్చి మీదపడడంతో కలవర పడిన రైతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకుంటున్నారని నిర్థారించాం. ఆ వివరాలతో ‘పత్తి విషాద కథ’ పేరిట ఓ పుస్తకాన్ని కూడా ప్రచురించాం. చిన్నచిన్న కమతాలున్న మన పొలాలకు అంత పెద్ద పెద్ద యంత్రాలు ఎందుకని ప్రశ్నించాం. మేం చెప్పిన దాన్ని మొదట చాలామంది అంగీకరించలేదు.

మెల్లగా మా వాదనను సమర్థించే వారి సంఖ్య పెరిగింది. మన దేశ ఆర్థిక, సామాజిక, పర్యావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణమైన పరిజ్ఞానంతో వ్యవసాయం చేస్తే ఖర్చు తక్కువ. ఫలితం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వేల సంవత్సరాల వ్యవసాయ పరిజ్ఞానం, అద్భుత వనరులున్న మన దేశ రైతులకు మిడిమిడి జ్ఞానంతో తయారైన విదేశీ యంత్రాలు, వంగడాలు ఎందుకనే ఆలోచన మన నేతలు, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు, అధికారులకు ఎవరికీ రాకపోవడం విచారకరం. మన రైతులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకు మూలం ఇదే.

తిండి.. గాలి అన్నీ కలుషితం
అసాధారణ రీతిలో ఎరువులు, క్రిమి సంహారక మందులు వాడక తప్పని వంగడాలను రైతులకు అందిస్తున్నారు. ఎరువులు, క్రిమిసంహారకాల వల్ల దిగుబడి పెరగడం మాటేమో కానీ భూసారం నాశనం అవుతోంది. రైతులు, కూలీలు వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు. పండే పంట రసాయనాలమయం అవుతున్నది. ఫలితంగా ప్రజలు జబ్బుల పాలవుతున్నారు. ప్రభుత్వాలు, శాస్త్రవేత్తలకు వాటిని ఉత్పత్తి చేసే కంపెనీల మీద ఉన్న అవ్యాజమైన ప్రేమే ఇంతటి అనర్థానికి కారణం.

వ్యవసాయ రంగానికి లక్షకోట్లకు పైగా సబ్సిడీలు ఇస్తున్నాం అని ప్రభుత్వం గొప్పలు చెప్పుకుంటున్నా అందులో అధిక శాతం ఎరువులు, విత్తనాల కంపెనీల పాలవుతోంది. అన్ని కోట్ల రూపాయలు పెట్టి వాళ్లను పోషించే బదులు, ఆ డబ్బునే నేరుగా రైతు సంక్షేమానికి ఉపయోగిస్తే మన రైతు మహరాజులా బతుకుతాడు.

మనం తినే తిండిని, పీల్చే గాలిని నాశనం చేసే ఎరువులు, క్రిమిసంహారకాలు లేని పంటలు పండిస్తేనే రైతుకు, జాతికి కూడా భద్రత అని స్పష్టమయింది. మెల్లిగా రైతులకు నచ్చచెప్పడం మొదలుపెట్టాం. 2004లో 220 ఎకరాల్లో పురుగుల మందులు వాడకుండా సేంద్రీయ ఎరువులు ఉపయోగించి వ్యవసాయం చేసే విధంగా రైతులను ప్రోత్సహించాం.

మంచి ఫలితాలు రావడంతో 2005లో 25వే ల ఎకరాల్లో సేంద్రీయ ఎరువులతో పంటలు పండించాం. ప్రస్తుతం 3 వేలకు పైగా గ్రామాల్లో లక్షలాది ఎకరాల్లో సేంద్రీయ వ్యవసాయం జరుగుతున్నది. సేంద్రీయ వ్యవసాయం చేస్తున్న గ్రామాల్లో ఇప్పటి వరకు ఒక్కరైతు కూడా ఆత్మహత్య చేసుకోకపోవడం ఈ విధానం సాధించిన విజయానికి సంకేతం.

సేంద్రీయ అద్భుతం
ఖమ్మం జిల్లా పునుకుల గ్రామంలో వెయ్యి ఎకరాల్లో మేం చేపట్టిన సేంద్రీయ వ్యవసాయాన్ని మంత్రి రఘువీరారెడ్డి స్వయంగా పరిశీలించారు. నామమాత్రపు ఖర్చుతో అధికదిగుబడి సాధించ డంతో పాటు పర్యావరణాన్ని కాపాడే విధంగా ఉన్న సేంద్రీయ వ్యవసాయం ఆయనకు బాగా నచ్చింది. సేంద్రీయ వ్యవసాయాన్ని రాష్ట్రమంతా విస్తరిస్తాం అని హామీ ఇచ్చారు. కానీ షరామామూలే కొందరు అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు అడ్డుపుల్ల వేశారని వినికిడి. అయినా మా పోరాటం ఆపలేదు.

రైతుల ఆత్మహత్యలను ఆపేందుకు మార్గాలు ఏమిటని ఓ సమీక్షలో ప్రధాని శాస్త్రవేత్తలను ప్రశ్నించినప్పుడు దశాబ్దాలుగా పాడిన పాటనే వాళ్లు పాడారు. అప్పుడు మా సేంద్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులను ఆయనకు వివరించాం. ” మీరు నిధులివ్వండి… దేశవ్యాప్తంగా చేసి చూపిస్తాం” అనేసరికి ఆయన 182 కోట్ల నిధులు మంజూరు చేశారు. 2014 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా 25లక్షల ఎకరాల్లో సేంద్రీయ వ్యవసాయం చేయాలని మా అందరి లక్ష్యం.

అంతకు ముందుగానే ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోగలమనే విశ్వాసంతో స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు, రైతులు కృషి చేస్తున్నారు. సేంద్రీయ పద్ధతుల్లో పండించిన పంటను ప్రత్యేక దుకాణాల ద్వారా లేదా విక్రయకేంద్రాల ద్వారా రైతులే దగ్గరలోని పట్టణాల్లో విక్రయిస్తున్నారు. ఎరువుల వాడని ఆహార ఉత్పత్తులను ప్రజలు చక్కగా ఆదరిస్తున్నారు.

జన్యుమార్పిడి శాపం
సహజసిద్ధమైన ఆహారం తింటే మనం, మనతో పాటు సమాజం కూడా ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. కానీ మనకు తెలియకుండానే, చాపకింద నీరులా జన్యుమార్పిడి జరిగిన వంగడాలను మనపై రుద్దారు నేతలు, శాస్త్రవేత్తలు. ఏం వంగడాలు వేసుకోవాలో, ఏం ఎరువులు, పురుగుల మందులు వాడాలో, ఎవరికి, ఎంతకు ఆమ్మాలో అన్నీ ప్రభుత్వమే నిర్ణయిస్తుంది.

అయినా ప్రభుత్వ నిర్వాకానికి రైతు బలైతే మాత్రం ఎవరూ బాధ్యత వహించరు. మన రాష్ట్రంలో ఎందరు రైతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకున్నారనే ఖచ్చితమైన సమాచారం ప్రభుత్వం దగ్గర లేనేలేదంటే పరిస్థితి అర్థం చేసుకోవచ్చు. వేల సంవత్సరాలుగా సహజసిద్ధంగా మనం పంటలు పండించుకుంటుంటే ఈ జన్యు మార్పిడి చేసిన పత్తి, మిరప, టమాటో పంటలు ఎందుకంటూ రైతుల్లో అవగాహన కల్పించే పని మొదలుపెట్టాం.

జన్యు మార్పిడి పంటల వల్ల ఎన్నో అనర్ధాలు మొదలయ్యాయి. ఆ పంటలు మంచివా? కాదా? వాటి ఫలితాలను పరీక్షించకుండానే మనమీద రుద్దుతున్నారు. తాను ఏ గింజలు నాటుకోవాలో నిర్ణయించుకొనే అధికారం రైతుకు లేకపోవడం బాధాకరం. జి.ఎం. పంటలపై మెల్లిగా దేశవ్యాప్తంగా ఉద్యమం మొదలైంది. దేశవ్యాప్తంగా 150 సంస్థలతో జన్యుమార్పిడి పంటలు లేని భారత దేశం కోసం ఒక సమాఖ్యగా ఏర్పడి పోరాటం ప్రారంభించాం. దాంతో ప్రభుత్వం ఆలోచనలో పడింది.

ఒక పోరాటం..విజయం
తాజాగా బిటి వంకాయపై సాగించిన సమరం ఓ అద్భుతం. సమాజంలోని అన్ని వర్గాలు సర్కారు నిర్ణయంపై సమరశంఖం పూరించాయి. వంకాయకు పురుగు ఎక్కువ పడుతుంది కాబట్టి పురుగును చంపే పదార్థాన్ని జోడించిన వంగడం తయారు చేశాం.. మీరంతా నెత్తికెత్తుకోండనడం విడ్డూరం. వంగడంలోనే విషం ఉంటే మనల్ని నేరుగా విషం తినమనేగా అర్థం. దీనిపై శాస్త్రవేత్తలు, మేధావులు, అధికారులు చివరకు సామాన్య ప్రజలు కూడా యుద్ధం ప్రకటించారు.

వ్యవసాయ విధానాల విషయంలో ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా కాకుండా ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో వ్యవహరించాలనే వాదనతో మంత్రి జైరాంరమేష్ ఏకీభవించారు. సమాజంలోని అన్ని వర్గాల నుంచి వచ్చిన వ్యతిరేకతకు తలొగ్గి బిటి వంకాయతో పాటు, జన్యుమార్పిడి పంటల వాడకాన్ని ప్రభుత్వం ప్రస్తుతానికి నిషేధించింది. ఇది ప్రజలు సాధించిన గొప్ప విజయం.

ఆదాయ కమిషన్ అవశ్యం
ఒక ఉద్యోగి జీవితం పెద్దగా ఒడిదుడుకులు లేకుండా సాగిపోతుంది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఐదేళ్లకోసారి కమిటీలు వేసి జీతాలు పెంచుతారు కానీ దేశానికి పట్టెడన్నం పెట్టే రైతుకు మాత్రం ఎలాంటి భద్రత లేదు. శ్రమకు తగిన ఆదాయం వస్తుందన్న గ్యారెంటీ లేదు. అతని తిండికి కానీ, బతుకుకు కానీ భరోసా లేదు. పైగా ఎరువులు, విత్తనాల కోసం వీధి పోరాటాలు చేయాలి. దళారుల చేతిలో మోసపోవాలి. ఇలా ఎప్పుడూ ఏదో ఒక ఉపద్రవం రైతును వెంటాడుతూనే ఉంటుంది.

అందుకే గడిచిన పదేళ్లలో కోటి మందికి పైగా రైతులు వ్యవసాయానికి దూరమయ్యారు. వాళ్లకు ఏదైనా ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ మార్గం ఉందా అంటే అదీ లేదు. ఎరువులు, పురుగుమందుల పుణ్యమా అని వ్యవసాయ భూములు నిస్సారం అయిపోతున్నాయి. పంటచేలు ప్లాట్లుగా మారిపోతున్నాయి. వ్యవసాయం చేయలేక, భూమి లేక రైతులు వ్యవసాయానికి దూరం అయితే మన భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుందనే ఆలోచన ఎవరూ చేయరు. ఒక ఉద్యోగి జీతం పదేళ్లలో కనీసం రెట్టింపు అవుతుంది.

దేశంలోని ఏ రైతు ఆదాయం అయినా రెట్టింపు అయిందేమో చూడండి. ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేల జీతాలు భారీగా పెరిగాయి. మరి మనకు ఓట్లు వేసి గెలిపించిన రైతుల జీవన ప్రమాణాలు ఎందుకు పెరగడం లేదని ఏ ఒక్క రాజకీయ నాయకుడూ ఆలోచించడెందుకని? అందుకే రైతులకు స్థిరమైన ఆదాయం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం అదాయ కమిషన్ వెయ్యాలి. వ్యవసాయ రంగ ప్రాధాన్యతను ప్రభుత్వం గుర్తించాలి. అలా జరిగి రైతు ముఖంలో ఆనందం నిండే వరకు నా పోరాటం సాగుతూనే ఉంటుంది.

జూ ఇంటర్వ్యూ: టి. కుమార్
ఫోటోలు: ఎం.ఎస్. రాజు

-మనం తినే తిండిలో 51 శాతం రసాయనాల వల్ల కలుషితం అవుతోంది.
-తల్లి పాలలో కూడా క్రిమిసంహారకాల ఆనవాళ్లు కనిపించాయి.
– క్రిమిసంహారకాలు వాడడం వల్ల ఏటా 2లక్షల మంది కూలీలు, రైతులు చనిపోతున్నారు. 2 కోట్ల మంది జబ్బుల పాలవుతున్నారు.
– క్రిమిసంహారకాలు వాడిన తిండి తినడం వల్ల క్యాన్సర్, చర్మవ్యాధులు, కిడ్నీ, లివర్ సమస్యలు, హృద్రోగ సమస్యలు వస్తాయి. రోగ నిరోధక శక్తి తగ్గుతుంది.
-సహజమైన ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల మన ఆరోగ్యం, తద్వారా సమాజం బావుంటుంది.

navya. అమ్మకానికో గ్రామం!
2005లో మహారాష్ట్రలోని డోర్లి గ్రామాన్ని అమ్మకానికి పెట్టారు. వ్యవసాయం చేయలేక ఆ గ్రామంలోని రైతులందరూ ఎరువుల వాడకం వల్ల నిస్సారంగా మారిన భూములను వదిలేసి వలస వెళ్లేందుకు సిద్ధం అయ్యారు. మన వ్యవసాయ రంగం దుస్థితికి ఇది నిలువుటద్దం. ఈ సంఘటన ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. మేం అక్కడకు వెళ్లి అతి తక్కువ ఖర్చుతో సేంద్రీయ పద్ధతుల్లో వ్యవసాయం చేయడం ఎలాగో చెప్పాం.

రైతులు కొత్త పరిజ్ఞానాన్ని మరచిపోయి… సేంద్రీయ పద్ధతిలో సాగుచేసేందుకు ముందుకు రావడానికి రెండేళ్లు పట్టింది. ఆ గ్రామం మళ్లీ ఇప్పుడు సేంద్రీయ వ్యవసాయంతో కళకళలాడుతున్నది. మన రైతు మనసు స్ఫటికలా స్వచ్ఛమైనది. ప్రతిఒక్కరినీ నమ్ముతాడు. నమ్మకం ఆధారంగా పెనవేసుకున్న సంబంధాలే మన దేశానికి, రైతుకీ శ్రీరామరక్ష.

Village for Sale: Farmers in Crisis

Over 25,000 farmers in India have committed suicide between 1990 and 2006, many of whom owed less than Rs.8,000, writes Jaskaran Singh.

(Inset): Sikh farmers in a village in Punjab. A farming crisis has led to a spate of suicides in this agriculturally rich state.
(Above): A Punjab village. Its outwardly calm exterior belies a severe economic crisis that has hit the farming community. (Photos: Amritsar Times)

Amid all the hoopla over India’s much vaunted economic reforms, a silent crisis has been stalking India’s rural hinterland. Amid the bright lights, glitz and glamour of India’s rising clout in IT and BPO, this is a much darker legacy of India’s economic liberalization that has received far less attention from India’s typically navel-gazing metropolitan-bound English-language media.

How many Indians are aware that as many as 25,000 farmers in India have committed suicide between 1990 and 2006? Many of them owed less than Rs.8,000 ($173). A majority of those who committed suicide were relatively young, below the age of 45 years. In many cases the families of suicide victims did not have enough financial wherewithal to arrange the last rites of the victims.

Andhra Pradesh has among the highest number of cases, over 9,000 farmer suicides from 1997 to January 2006. More than 3,000 have taken their lives during the past 22 months.

In the Punjab, there were 2,116 suicides between 1998 and 2005 according to official statistics. Non-government organizations quote much higher figures.

The farmer suicides are not confined to these two states. Maharashtra witnessed over 250 farmer suicides in Vidarbha district from June 2005 to January 2006.

Amid such misery comes the news that sometimes a whole village is for sale, lock, stock and barrel! Not one farm or house, but the whole village as a single lot.

So what is it that is driving whole villages to put themselves on the auction block?

When India became independent in 1947, the nation did not have enough food for all. It has come a long way since then, becoming the world’s second largest exporter of rice and fifth largest exporter of wheat. Agricultural exports account for 15 percent of Indian exports. Something must be terribly wrong if a third of the Indian population still goes hungry to bed everyday; farmers are still dying, not from starvation but from hopelessness. The money lender is not the only villain, government agencies and institutions are acting just as callously. Today, it turns out that the farmer cannot pray for rain and then hope; he finds that he cannot compete with global forces and the apathy of his own government.

So a Punjab village took the extreme step of putting itself for sale. In January 2001 Harkishanpura, a village in Bathinda district of Punjab took an unheard-of step. The village panchayat announced that the village was up for sale. Since then five more villages in the state — known as the food bowl of the country — are awaiting auction. What started as an isolated and bizarre case is now becoming a tragic and wider reality.

Not just in the Punjab. In December 2005, Dorli in Wardha district of Maharashtra made itself available for sale. “Dorli village is for sale” signboards were everywhere, and the message was painted on trees and cattle. It looked like a symbolic gesture, surreal, from a Kafka or Camus story.

In the Chingapur village in Yeotmal region of Maharashtra, the villagers organized a “human market” for the sale of kidneys and invited Indian President Dr A.P.J. Abdul Kalam, and Prime Minister Manmohan Singh.

In 2000, 22 peasants in the Kundoor district sold their kidneys to pay their debts.

In a neighboring village, Shivani Rekhailapur, banners read: “This village is ready to be auctioned. Permit us to commit mass suicides.”

Why do villages put themselves up for sale? Take the example of Malsinghwala, a tiny village in the Mansa district of Punjab. It is a collection of low brick buildings, a dusty road and fields. The village owes around Rs 70 million, of which Rs 25 million is to private moneylenders and commission agents. Jasbir Singh, the village sarpanch, says, “We are neck deep in debt. We are left with no other option but to sell of our land.” Each of the 4,000 residents has an outstanding debt of Rs 13,000. Of its 1,800 acres, about 1,150 are good for growing crops. Half of this land cannot be cultivated for lack of irrigation facilities.

More than 43.4 million Indian peasant families are deeply indebted. Small and medium peasants are the worst affected, but they are not the only ones.

Overall, the number of rural landless families is increasing. Farmers cannot ensure a secure livelihood for their families even after selling their valuables, land and body organs.

Devinder Sharma, a food and trade policy analyst, points out that harmful combination of chemical outputs with water-guzzling crops is responsible for the present predicament of the farmers.

In 2005, the Commission on Farmers’ Welfare, set up by the Andhra Pradesh government, concluded that the state was in “an advanced stage of crisis,” the most extreme manifestation of which was the rise in suicides among farmers.

Chaired by Professor Jayati Ghosh of Jawaharlal Nehru University, the commission concluded that the causes of the problems related directly to public policy and economic strategy at both local and national levels. Heavy burden of personal debt among farmers is the “most acute proximate cause of agrarian distress,” the commission said.

Why are farmers suffering from high indebtedness?
There institutional reasons are: (i) A steep rise in the cost of inputs; (ii) Volatility and often a fall in the price of produce (iii) Lack of proper agricultural advice and (iv) lack of access to formal lines of credit.

Farmers have been forced to pay more for their seeds, fertilizers, pesticides, water and power. At the same time, the price they’ve received for their crops at market has swung wildly and even fallen. Round this off with an inability to get bank loans and a sudden absence of proper advice from the state government on what crops to grow where, and farmers are on the fast track to ruin.

According to the Commission of Farmers’ Welfare, economic policy in India at central and state level “has systematically reduced the protection afforded to farmers and exposed them to market volatility and private profiteering without adequate regulation; has reduced critical forms of public expenditure and has destroyed important public institutions, and did not adequately generate other non-agricultural economic activities. “While this is a generalized rural crisis, the burden has fallen disproportionately on small and marginal farmers, tenant farmers and rural laborers, particularly those in drier tracts. The most extreme manifestation of the crisis is in the suicides of farmers.”

As the Punjab government gets ready for the second Green Revolution, planning to shift 33 percent of state’s total farm land to horticulture, corporate farming and organic farming in next couple of years, one wonders if Indian policymakers have learnt their lesson.