ఈ నిర్లక్ష్యానికి ‘విరామ’మివ్వండి -రామాంజనేయులు

వ్యవసాయాన్నే నమ్ముకున్న కోనసీమ రైతులు సాగుపైనే అలుగుతారని, సేద్యానికే సెలవు ప్రకటించేస్తారని కలలోనైనా ఊహించామా? పచ్చటి పంటలతో కళకళలాడాల్సిన ఖరీఫ్‌కు విరామం ప్రకటించేసి రాష్ట్రం ఉలిక్కిపడేలా చేశారు. ఇదేదో రాత్రికి రాత్రే పుట్టిన ఉద్యమం కాదు. ఈ నిరసన వెనుక అమ్ముడుపోక మగ్గిపోతున్న ధాన్యం నిల్వల్లా.. ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యం పేరుకుపోయి ఉంది. కష్టానికి ‘మద్దతు’ ఇవ్వని బూజుపట్టిన పాలకుల విధానాలున్నాయి. అందుకే, తాత్కాలికంగానైనా పంటకు సెలవు పెట్టి ప్రభుత్వాన్ని కదిలించాలనుకున్నారు రైతులు.

తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని అల్లవరం, ఉప్పలగుప్తం, పోలవరం, కాట్రేనికోనల్లో.. మొదలైన ఈ ఉద్యమం కొద్ది కొద్దిగానే అయినా పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా, ఖమ్మం, వరంగల్ జిల్లాలకు విస్తరించింది. వ్యవసాయ సంక్షోభం మళ్లీ చర్చనీయాంశం అయ్యింది. రైతుల నిరసనకు కనీస మద్దతు ధర గిట్టుబాటు కాకపోవడమే కారణమా..? ఉపాధి హామీ పథకంతో కూలీల కొరత తలెత్తడమా..? ధాన్యాన్ని సకాలంలో కొనుగోలు చేయకపోవడమా..? మార్కెట్‌లో పలికే ధరకంటే పెట్టుబడులు భారీగా పెరిగిపోవడమా..? ఏమిటి కారణం..? ఈ సమస్యకు ప్రభుత్వం ఎలాంటి పరిష్కారాలు వెతకాలి..? రైతుల ఆగ్రహాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి..? ప్రముఖ వ్యవసాయరంగ నిపుణులు జి.వి. రామాంజనేయులు పంట విరామంపై చేసిన విశ్లేషణే ఈ వారం కవర్‌స్టోరీ.

ముదురుతున్న వ్యవసాయ సంక్షోభం మళ్లీ ‘పంట విరామం’ (క్రాప్ హాలిడే) రూపంలో బయటపడింది. ఈ ఖరీఫ్ సీజన్‌లో తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో దాదాపు 90 వేల ఎకరాలలో వరి పంటకు సెలవు ప్రకటించడంతో అందరి దృష్టీ రైతు వైపు మళ్లింది.అల్లవరం, ఉప్పలగుప్తం, ఐ.పోలవరం, కాట్రేనికోన మండలాల్లో మొదలైన ‘ఉద్యమ’ ప్రభావం మరికొన్ని మండలాలకు, జిల్లాలకు కూడా విస్తరించింది.

ఈ విషయాన్ని మనం ఒక ప్రాంతానికి చెందిన తాత్కాలిక సమస్యగా చూడడం తప్పు. వ్యవసాయ సంక్షోభంలో భాగంగా దాన్ని చూడాలి మనం. అలా చూసి ఆ సంక్షోభానికి మూల కారణాలను అన్వేషిస్తేనే.. శాశ్వత పరిష్కారాన్ని కనుగొనగలం. ప్రభుత్వాలు అలా చేయకపోవడం వల్లే ఇలాంటి సమస్యలు మళ్లీ మళ్లీ ఉత్పన్నం అవుతున్నాయి. దీనికితోడు ప్రతి సమస్యను రాజకీయ ప్రయోజనాలకు వాడుకునేందుకు అన్ని రాజకీయ పార్టీలు ప్రయత్నించడం వల్ల.. సమస్య మరింత జటిలమవుతోంది. అందుకే పంట విరామం తలెత్త్తడానికి అసలు కారణాలను లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

ఐదేళ్లలో ఐదురెట్లు
విత్తనాలు, ఎరువులు, పురుగు మందుల ధరలు గడిచిన అయిదేళ్లలో దాదాపు 500 శాతం పెరిగాయి. ఇంతకు ముందు రైతులు తమ సొంత వనరుల మీద ఆధారపడితే ఇప్పుడు బయట వనరుల మీద ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. దాంతో సేద్యం ఖర్చులు తడిసి మోపెడవుతున్నాయి. కాని పెరిగిన పెట్టుబడులకు అనుగుణంగా ధరలు పెరగకపోవడంతో రైతులకు వచ్చే నికర ఆదాయం తగ్గిపోయింది. వ్యవసాయ సాగు కోసం దేశంలోనే అత్యధిక పెట్టుబడులను పెడుతున్నది గోదావరి జిల్లాల రైతులే.

ఉపాధి హామీపై అపనిందలు
జీవన వ్యయం పెరగడం, ఇతర ఉపాధి అవకాశాలు లభించడం, ఉపాధి హామీ పథకం రావడంతో కూలీ రేట్లు బాగా పెరిగాయి. నాట్లు, కలుపుతీత, కోత సమయాల్లో రోజుకి మూడు వందల రూపాయల కూలీ ఇస్తున్నారు. కూలీల కొరత వల్ల ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందా..? ఉపాధి హామీ పథకం రావడం వల్ల సమస్య ఉత్పన్నమవుతున్నదా..? అన్నది విశ్లేషించుకోవాలి. కూలీల సంఖ్యాపరంగా చూస్తే ఉపాధి హామీ ప్రభావం తక్కువేనని చెప్పాలి. తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో ఉన్న మొత్తం కూలీల సంఖ్య 7.5 లక్షలు. అందులో ఉపాధి హామీ పథకం కింద పని దొరికిన వారు కేవలం 5.25 లక్షలు (3.28 లక్షల కుటుంబాలు). అంటే సగటున సంవత్సరంలో 37 రోజులు మాత్రమే ఉపాధి లభిస్తోంది ఏ కూలీకైనా.

ఈ పథకం కింద వాళ్లకు మరో 63 రోజులు లభించే అవకాశం ఉంది కాని అది జరగడం లేదు. ఏడాది మొత్తంలో ఆగస్టు నుండి ఫిబ్రవరి వరకే వ్యవసాయ పనులు ముమ్మరంగా ఉంటాయి. ఆ సమయంలో కూలీలకు దొరికే పని దినాలు 12 లక్షలు మాత్రమే. అంటే సగటున ప్రతి కూలీకి లభిస్తున్నది ‘ఒకటి లేదా రెండు పని దినాలు’ మాత్రమే. ఇది పెద్దగా ప్రభావితం చేసేది కాదు. అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పుకోవాలి.. ఉపాధి హామీతో కూలీలకు బేరమాడే శక్తి మాత్రం పెరిగింది. రైతుకు కూలీల మీద కోపం తెప్పిస్తున్నది కూడా ఇదే. విత్తనాలు, ఎరువులు, ప్రకృతి, రుణాలు, గిట్టుబాటు ధరలు ఇవేవీ రైతు చేతిలో లేవు. వాటి విషయంలో బాహ్యశక్తుల నిర్ణయం ప్రకారం నడుచుకోక తప్పదు. కూలీ ఒక్కడే అతనికి కనిపించే ప్రత్యక్ష శత్రువు. అందువల్లే కూలీల మీద, ఉపాధి హామీ పథకం మీద అంత అక్కసు వెళ్లగక్కుతున్నాడు.
ఈ ఏడాది ఖరీఫ్‌లో కోనసీమలో వరి నాటక పోవడం వలన కూలీలకు వచ్చిన నష్టమెంతో తెలుసా. ఎకరానికి 8 మంది కూలీలకు ఉపాధి కల్పించే చోట 90 వేల ఎకరాలలో నాట్లు పడకపోతే ఎన్ని కోట్ల పని దినాలు వాళ్లు నష్టపోయినట్టు?

78 శాతం కౌలు రైతులే
ఈ ప్రాంతంలో కౌలు రైతుల సంఖ్య ఎక్కువ. దాదాపు 78 శాతం మంది రైతులు వాళ్లే. అయినా కౌలు వ్యవహారమంతా మౌఖికమైనదే కాబట్టి.. కౌలు రైతులకు గుర్తింపు ఉండదు. భూమి మీద రుణాలన్నీ యజమానులే తీసుకుంటారు. దాంతో సాగు కోసం పెట్టుబడి పెట్టేందుకు కౌలు రైతులు అధిక వడ్డీకి రుణాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ సమస్యకు తోడు కౌలు రేట్లు కూడా భారీగా పెరిగాయి.

గత సంవత్సరం ఎకరానికి 25 వేల రూపాయల నుంచి 30 వేల వరకూ కౌలు ధర పలికింది. దీనివల్ల కౌలు రైతులకి ఎక్కువ గిట్టుబాటు కావడం లేదు. ఈ ప్రాంతంలో రెండు మూడు తరాల నుండి వలసలు కూడా అందుకే పెరుగుతున్నాయి. భూముల యజమానులు ఇక్కడ ఉండి వ్యవసాయం చేయకపోయినా.. భూములపై వారి హక్కులు మాత్రం అలాగే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రాయితీలు, సదుపాయాలు సైతం సాగు చేసే కౌలుదారులకు కాకుండా.. భూముల యజమానులకే దక్కుతున్నాయి. దీంతో అన్ని రకాల దెబ్బలు తగిలి కౌలు రైతులు విపరీతంగా నష్టపోతున్నారు.

పెరిగిన ఖర్చును పట్టించుకోకపోతే ఎలా?
«ధాన్యం ధరల విషయంలో రైతులను ఎక్కువగా మోసం చేస్తున్నది ప్రభుత్వమే. దేశంలో పండిన ధాన్యంలో దాదాపు మూడొంతుల ధాన్యాన్ని ప్రభుత్వమే కొని ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ కోసం, ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థల కోసం వినియోగిస్తోంది. ప్రభుత్వం ధరలు పెంచితేనే రైతులకు గిట్టుబాటు అవుతుంది. ధరలు పెంచడం వల్ల వినియోగదారులపై భారం పెరుగుతుందని వాదించడం పొరపాటు. ఉన్న వినియోగదారులలో మూడొంతులు గ్రామీణ ప్రాంతాల వారేనని గమనించాలి.

వారి ఆదాయం అంతా వ్యవసాయం మీద నేరుగానో, పరోక్షంగానో ఆధారపడింది. ఆదాయాలు పెరగకుండా గ్రామీణ వ్యవస్థ బాగుపడే అవకాశం లేదు. సరైన ప్రాతిపదికన ధరలను నిర్ణయించకపోవడం వల్లే గిట్టుబాటు కాక రైతులు దెబ్బతింటున్నారు. సాగు కోసం పెట్టే పూర్తి ఖర్చులను, రైతుల జీవన వ్యయాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోకపోవడం వల్లనే గిట్టుబాటు ధరలను తక్కువగా నిర్ణయిస్తున్నారు. దీంతో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగినప్పుడల్లా రైతుల మీద రెండింతల భారం పడుతోంది.

2004-05 సంవత్సరంలో క్వింటాలు ధాన్యం ఉత్పత్తికి 578 రూపాయల వ్యయం అయ్యేది. ఆ సమయంలో కేవలం మద్దతు ధర 560 రూపాయల ఉంది. అంటే ప్రతి క్వింటాలు ధాన్యం పండించడానికి 18 రూపాయలు నష్టం రైతే పెట్టుకోవాలి. 2011లో సాగు వ్యయం క్వింటాలుకు 1800 రూపాయలు అయింది. మద్దతు ధర 1080 రూపాయలకే పరిమితమైంది. అంటే 720 రూపాయలు నష్టం. మార్కెట్‌లో పెరుగుతున్న ఖర్చులను దృష్టిలో పెట్టుకోకుండా మద్దతు ధరను నిర్ణయించడం వల్లే ఈ దుస్థితి ఏర్పడింది.

ప్రభుత్వం మద్దతు ధరలు నిర్ణయించే విధానమే లోపభూయిష్టంగా మారింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గత ఏడాది మద్దతు ధరను 1400 రూపాయలుగా ప్రతిపాదిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.1030 మాత్రమే ప్రకటించి చేతులు దులుపుకుంది. ఈ సంవత్సరం మన రాష్ట్రం రూ.2070 ప్రతిపాదిస్తే, కేంద్రం ఇచ్చింది రూ.1080. ప్రతిపాదించినదానికీ, ప్రకటించినదానికీ పొంతనే లేదు. దీనికి ఎవరు బాధ్యత వహించాలి..? పక్క రాష్ట్రాలలో రెండు వందల రూపాయల వరకు బోనస్ ప్రకటించారు. మన ప్రభుత్వం మాత్రం నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు ఉండిపోయింది. ఇంతకంటే దారుణం మరొకటి లేదు. అందుకే, ఈ రోజు పంట విరామం ఉద్యమస్థాయికి చేరుకుంది.

ధాన్యాన్ని నేరుగా ఎందుకు కొనదు?
దేశ వ్యాప్తంగా ధాన్యాన్ని మార్కెట్ యార్డుల ద్వారా, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ద్వారా సేకరిస్తే మన రాష్ట్రంలో మాత్రం ధాన్యం సేకరణ పూర్తిగా మిల్లర్ల అధీనంలోనే జరుగుతోంది. ధాన్యం సేకరించేటప్పుడు నాణ్యత లేదంటూ ధరలు తగ్గిస్తున్నారు మిల్లర్ల యజమానులు. 25 పంటలకు మద్దతు ధరలు ప్రకటించినా, సేకరిస్తున్నది మాత్రం రెండు పంటలకే కావడం విడ్డూరం. ధాన్యం సేకరణ లెక్కల్ని చూస్తే మరిన్ని చీకటి కోణాలు ఆవిష్కృతమవుతాయి. 2009-10లో మిల్లర్ల ద్వారా 62.28 లక్షల టన్నుల ధాన్యాన్ని సేకరించగా, ప్రభుత్వ సంస్థల ద్వారా కేవలం రెండంటే రెండు లక్షల టన్నులను సేకరించడం ఎంత బాధాకరమైన విషయం.

అదే పంజాబ్‌లో అయితే.. మిల్లులు 4.74 లక్షలు టన్నులు సేకరిస్తే, ప్రభుత్వ సంస్థలు 88.01 లక్షల టన్నులు సేకరించాయి.

సేకరించిన ధాన్యాన్ని మర పట్టిన తర్వాత- ప్రతి క్వింటాలుకి 670 కిలోల బియ్యం, 607 కిలోల తవుడు, 6 కిలోల నూక, 25 కిలోల ఊక వస్తుంది. ఇవి మొత్తం అమ్మితే మిల్లర్లకు రూ.1371 చేతికొస్తుంది. మద్దతు ధర రూ.1030తోపాటు, రవాణా ఖర్చు రూ.60, మిల్లింగ్ ఖర్చు రూ.30, పన్నులు రూ.15 మొత్తం కలిపితే- 1235 రూపాయలు అవుతుంది. ఈ లెక్కన ప్రతి క్వింటాలుకి 136 రూపాయలు చొప్పున మిల్లర్లకు మిగులుతుంది. అయినా సరే మిల్లర్లు చాలాసార్లు రైతులకు కనీస మద్దతు ధరను కూడా చెల్లించడం లేదు. ఆఖరికి కష్టపడి పంట పండించిన రైతుల కంటే.. మిల్లర్లే లాభపడుతున్నారు. మిల్లర్లు సేకరించిన ధాన్యంలో 75 శాతం లెవీకి ఇవ్వాలి. మిగిలిన ధాన్యాన్ని ఎక్కడైనా, ఎంత ధరకైనా అమ్ముకోవచ్చు.

***

ఈ సమస్య కేవలం వారిది మాత్రమే కాదు. గోదావరి జిల్లాలకూ పరిమితం కాదు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఏదో ఒక రూపంలో వ్యవసాయ సంక్షోభ రూపంలో తలెత్తుతూనే ఉంది. ప్రకటించిన ‘పంట విరామం’ వేల ఎకరాల్లో ఉంటే, అప్రకటిత పంట విరామం మొత్తం సాగు విస్తీర్ణంలో ఏటా 12 శాతం వరకు ఉంటోంది. అంటే 24 లక్షల ఎకరాలు. ఇది అక్కడక్కడా ఎవరికి వారు చేయడం వల్ల మనకు ‘ఘనంగా’ తోచదు. కోనసీమలో రైతులు సంఘటితంగా చేయడం వల్లనే ఈ మాత్రం చర్చనీయాంశం అయింది.

ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి..?
* వ్యవసాయంలో ఖర్చు తగ్గించుకునే పద్ధతులను ప్రోత్సహించాలి. పురుగుమందులు, ఎరువుల వాడకం తగ్గించుకుంటే, ఎకరానికి సుమారు అయిదు వేల రూపాయల వరకు మిగులుతుంది.
* కూలీల ఖర్చు పెరుగుతున్న మాట వాస్తవమే కాబట్టి ఎకరానికి కనీసం నలభై పనిదినాలు ఉపాధి హామీ పథకంతో సమానంగా సబ్సిడీ ఇవ్వాలి. అంటే కూలీకి రైతు చెల్లించే రెండొందలో, మూడొందలో దినసరి కూలి నుంచి ప్రభుత్వం ఆ కూలీకి పని కల్పించేటపుడు ఇచ్చే రోజువారీ వేతనం రూ.125ను రైతుకు సబ్సిడీగా ఇవ్వాలి.
ఉపాధి హామీ పథకాన్ని వ్యవసాయానికి అనుసంధానం చేయటం వల్ల కొన్ని సమస్యలు ఉత్పన్నమయ్యే అవకాశాలున్నాయి. అందులో ఒకటి.. ఉపాధి హామీ పథకం కూలీలకు హక్కు రూపంలో లభించినది. వ్యవసాయానికి అనుసంధానం చేయడం వల్ల అది రైతుల హక్కుగా మారుతుంది. రైతులకు కావాల్సినపుడు పనులు ఇస్తారు. లేదంటే పనులు దొరకవు. ఇది ఉపాధి హామీ పథకం స్ఫూర్తిని దెబ్బ తీస్తుంది. అయితే, రైతులకు అందించే కూలీల సబ్సిడీ ఉపాధి హామీ పని దినాలకు అదనంగా ఇవ్వటం వల్ల.. అటు రైతులకు, ఇటు కూలీలకు కూడా మేలు జరుగుతుంది.

* వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు దొరకడం లేదని పెద్ద పెద్ద యంత్రాలు ప్రవేశపెట్టే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అలాంటి ఒక కేంద్రానికి 75 లక్షల రూపాయలు ఖర్చు అయితే, 30 లక్షల రూపాయల వరకు సబ్సిడీ ఇస్తామని ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ప్రకటించింది. దీంతో సమస్య తీరకపోగా ఇంకా ఎక్కువయ్యే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వం గుర్తించాలి.
* యంత్రాలను విరివిగా ఉపయోగించడం వల్ల పంజాబ్‌లాంటి రాష్ట్రంలో రైతులు ఎదుర్కొంటున్న పర్యావరణ సమస్యలను తెలుసుకోవడం మంచిది. అయితే, యంత్ర ఉపయోగం పెరగడం కూడా అవసరమే. గ్రామస్థాయిలో ఉపయోగించుకోగల యంత్రాలను కూలీల సంఘాలకు, రైతు సంఘాలకు ఇస్తే సమస్య కొంతవరకు తీరుతుంది.
* కౌలు రైతులకు రుణాలు హామీగానే మిగిలిపోయాయి. గుర్తింపు కార్డులు ఇస్తామన్నారు. కాని ఇంతవరకు ఎన్ని ఇచ్చారో తెలియదు. రుణాలు కూడా కొందరికే అందాయి. కౌలు మీద పరిమితి విధించకుండా ఈ సమస్యకు పరిష్కారం దొరకదు.
* ధరలను నిర్ణయించే విధానంలో సమూలంగా మార్పులు చేయాలి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మద్దతు ధరలు ప్రతిపాదించినప్పుడు పూర్తి పెట్టుబడులను లెక్కలోకి తీసుకోవాలి. దాని ఆధారంగా రైతుకు దక్కాల్సిన లాభాన్ని కూడా పరిగణనలోకి (స్వామినాథన్ కమిషన్ సిఫారసు మేరకు పెట్టుబడి ఖర్చు + యాభై శాతం) తీసుకోవాలి. అయితే, పెట్టుబడి తక్కువ ఉండే పంటల రైతులు నష్టపోయే పరిస్థితి వచ్చి ఎక్కువ పెట్టుబడులు పెట్టే పరిస్థితికి రావచ్చు. అందువల్ల పెట్టుబడి ఖర్చులతోపాటు, జీవన వ్యయాన్ని కూడా దృష్టిలో పెట్టుకుని ధరలు నిర్ణయించాలి. ఒకవేళ కేంద్రం ప్రకటించిన ధర రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ధర కంటే తక్కువగా ఉంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే ఈ వ్యత్యాసాన్ని రైతులకి నేరుగా అందించాలి.

* ఇంతకు ముందు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొన్నిసార్లు మహిళా సంఘాల ద్వారా ధాన్యాన్ని సేకరించింది. అయితే సేకరించిన ధాన్యం నిల్వ చేసేందుకు వారికి కనీస వసతులు కల్పించలేక పోయింది ప్రభుత్వం. చెల్లింపులలో కూడా జాప్యం చేసింది. ఇప్పటికైనా ప్రభుత్వం లోపాలను సవరించుకుని మళ్లీ ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభిస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది.

* చివరగా.. వ్యవసాయాభివృద్ధిని రైతుల ఆదాయంలో వచ్చే అభివృద్ధిగా ప్రభుత్వం చూడకుండా, ప్రభుత్వం దానికి బాధ్యత వహించకుండా ఉన్నంత కాలం ఈ సమస్యకు పరిష్కారం లేదు. ఏదో ఒక రూపంలో ఇది మళ్లీ మళ్లీ బయటపడుతూనే ఉంటుంది. రైతులకు ఆదాయ భద్రత కల్పించే దిశలో ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టాలి. రాష్ట్రస్థాయిలో, కేంద్ర స్థాయిలో కూడా రైతుల సంక్షేమం కోసం ‘ఆదాయ కమిషన్’ను ఏర్పాటు చేయాలి. వ్యవసాయ సాగు కోసం పెట్టే పెట్టుబడి, ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు, పంటల ఉత్పత్తికి దక్కే ధరలు, పెరుగుతున్న జీవన వ్యయం – ఈ నాలుగింటి ఆధారంగా కమిషన్ ప్రతి అయిదేళ్లకు ఒకసారి లెక్కలు తీయాలి. దేని ధర ఎంత ఉండాలో నిర్ణయించాలి.

* ఆదాయ భద్రతను చట్టపరమైన హక్కుగా రైతులకు ఇవ్వనంత కాలం..ధాన్యానికి మద్దతు ధర పెంచినా లాభం లేదు. ఇక్కడో రెండు మూడు వందలు పెంచినా రైతుకు అవసరమయ్యే విత్తనాలు, ఎరువుల వంటి వాటి ధరలు కూడా అదే సమయంలో పెంచుకుంటూ పోతే రైతుకు వచ్చే లాభం ఏముంటుంది..? వీటన్నిటితో పాటు గత అయిదు సంవత్సరాలుగా పెండింగ్‌లో ఉన్న ‘సామాజిక భద్రత బిల్లు’ను కూడా వెంటనే ఆమోదించాలి. ఈ పనులన్నీ చేస్తేనే వ్యవసాయ సంక్షోభం తగ్గుముఖం పడుతుంది. పంట విరామం లాంటి నిస్పృహ చర్యలకు రైతులు పాల్పడాల్సిన అవసరం రాకుండా ఉంటుంది.

మేమూ ఊహించలేదు
పంట విరామ ఉద్యమం ఈ స్థాయికి చేరుతుందని మేము మొదట ఊహించలేదు. నాలుగైదు గ్రామాల్లో పెద్ద రైతులు మాత్రమే సాగు నిలిపేస్తారనుకున్నాం. వ్యవసాయ నష్టాల గురించి రైతులంతా రెండు మూడేళ్ల నుంచి మధనపడుతున్నారు. పరిష్కారం కోసం ఎన్నో ప్రయత్నాలు కూడా చేశారు. రెండు మూడేళ్లుగా వరదల వల్ల సార్వా (ఖరీఫ్) సీజన్‌లో తీవ్రమైన నష్టాలు వచ్చాయి. ధాన్యం తడిసిపోయి, అమ్ముడుపోక నష్టాలు మూటగట్టుకున్నారు రైతులు. గత రబీ సీజన్‌లో నాట్లు ఆలస్యమైనా దిగుబడి బాగానే వచ్చింది. అయినా ఏం లాభం? పండిన ధాన్యంఅమ్ముడుపోలేదు.

బాగున్న ధాన్యం బస్తా ధర కేవలం రూ.450-550 మధ్య పలికింది. ఇక, తడిసిన ధాన్యాన్ని కొనే దిక్కే లేదు. ఈ ప్రాంతంలో ధాన్యాన్ని అధికంగా కొనుగోలు చేసేది మిల్లర్లు, కమీషన్ వ్యాపారులే. ఈ మధ్య గోడౌన్లు ఖాళీ లేకపోవడంతో మిల్లర్లు కూడా ధాన్యం కొనుగోళ్లు ఆపేశారు. ప్రతి రైతు ఇంట్లో అమ్ముడుపోని ధాన్యం నిల్వలే కనిపిస్తున్నాయి. దాంతో ఉన్న ధాన్యాన్ని అమ్ముకుంటే చాలు.. మళ్లీ కొత్త పంట ఎందుకు వెయ్యాలి..? అన్నారంతా. ఇటీవల ప్రభుత్వం నిర్వహించిన రైతు చైతన్య యాత్రల్లో కూడా ధాన్యం కొనుగోళ్లపై అధికారులను నిలదీశాం. కొన్నిచోట్ల నిర్బంధించాం. ప్రజాప్రతినిధుల చుట్టూ తిరిగి బోలెడు విన్నపాలు ఇచ్చాం.

హామీలతో అందరూ కాలక్షేపం చేశారు కానీ రైతుకు మాత్రం ఊరట చేకూర్చలేదు. చివరికి జూన్ మొదటి వారంలో మా చుట్టుపక్కల నాలుగైదు గ్రామాల రైతులంతా కలిసి సమావేశమయ్యాం. సార్వా (ఖరీఫ్) సాగు చేయకూడదని గట్టిగా తీర్మానించుకున్నాం. రైతులంతా కలిసి రాకున్నా.. కనీసం పెద్ద రైతుల వరకైనా ముందుకొస్తారనుకున్నాం. ఇదే విషయాన్ని మిగతా మండలాల్లోనూ చెబితే.. అంతా సరేనన్నారు. మహా అయితే నాలుగైదు గ్రామాల్లో ఓ యాభై శాతం రైతులు పంటవిరామం ప్రకటిస్తారనుకున్నాం. కానీ, మా అంచనాలు తలకిందులయ్యాయి. పల్లెల్లో రైతులంతా నడుంబిగించారు. లక్ష ఎకరాల్లో నాట్లు నిలిచిపోయాయి. ఇప్పుడైనా ప్రభుత్వం కళ్లు తెరవాలి.
– యాళ్ల బ్రహ్మానందం, రైతు ఉద్యమ నేత
http://www.andhrajyothi-sunday.com/AJweeklyshow.asp?qry=2011/sep/18/coverstory&more=2011/sep/18/sundaymain
……………………………………………
జీ. వీ. రామాంజనేయులు
రచయిత సెల్ : 90006 99702
ramoo.csa@gmail.com
ఫోటోలు : విజయకుమార్

MONSANTO, QUIT INDIA! NO TO CORPORATE CONTROL OF INDIAN AGRICULTURE!

Monsanto Quit India
Call for a Nation-wide DAY OF ACTION on Aug. 9, 2011 (Quit India Day)
& KISAN SWARAJ WEEK, Aug. 9TH to Aug. 15TH 2011

“No food shall be grown, that we do not own” – that is the reported objective of Monsanto, the multi-national seed and agro-chemical company notorious for suing and jailing farmers for the “crime” of reusing seeds they purchased from the company! If you are shocked by Monsanto’s aim of controlling the entire world’s food production system, what is more mind-boggling is how much progress it has already made towards its goal. Monsanto is today the world’s largest seed company, already controlling 23% of the proprietary seed market. The annual profit of this single company is Rs. 22,500 crores, more than the GDP of 48 countries! Known for its unscrupulous practices, it is now re-writing the laws and manipulating politicians and officials in the developing world to push its GM (genetic modification) technology, herbicides and proprietary hybrids. Recently, gross violations were exposed in its field trials of GM maize in Karnataka showing the impunity with which the company defies biosafety concerns.

If we as a nation want to protect our food sovereignty, if we want to retain control on what we grow and what we eat, this is the time for us to act decisively. This is a call to all like-minded organizations, alliances and individuals to come together for simultaneous actions on Aug. 9th, 2011 across the country with the outcry “Monsanto Quit India!”, and other actions observing Aug 9th-15th as Kisan Swaraj Week – sending a strong signal nationwide that citizens will not tolerate corporate domination of our food systems and agriculture.

The question of who controls our agriculture – our crores of farmers or a few big corporations – has deep ramifications for the whole society. We all have a big stake in whether unsafe genetically modified foods will be thrust on us, whether unsafe agri-chemicals would further damage our water, soil and health, whether 10 crore farmer families will lose their livelihoods, whether our rural and urban areas will be sustainable and whether we would have safe, diverse and nutritious food to eat. This Day of Action aims to strengthen the broader struggle against corporate domination of agriculture by focusing on its most potent symbol. More information including a leaflet can be accessed from the links under “Resources” below.

How you can participate in the August 9th nationwide Day of Action & Kisan Swaraj Week (Aug. 9th to 15th)

You can either participate in an event being organized in your area, or organize an event yourself. If you plan to organize an event on behalf of your organization or jointly with ASHA (Alliance for Sustainable and Holistic Agriculture), please contact Kavitha Kuruganti, Kiran Vissa or Rajesh Krishnan. The contact information including coordinators of various states is given below.

Here are some suggestions for what to organize:
· Demonstration at a Monsanto/Mahyco centre
· Padayatra to create awareness amongst farmers and consumers
· Protest against your government if it is partnering with Monsanto using public funds
· Seed Diversity Festival or a Traditional Foods festival
· Demonstration against field trials of GM crops in your state
· Film screening or awareness event about corporatization of our food system
· Bonfire of Monsanto seeds
· Seed Exchange among farmers & felicitation of Seed breeders
· TV or radio programs, press conference
· Release of local language material on Monsanto and its crimes
· Workshop/Round-table on how to stop corporate control of agriculture

You can also take part in a nation-wide post-card campaign in the lead-up to August 9th with a simple message to Monsanto: “Monsanto: We do not need or want your hazardous & unsustainable technologies in agriculture; we will not allow you to control our agriculture and seed resources; we refuse to have your poison served to us. MONSANTO, QUIT INDIA!” Post cards with this message can be sent to: Monsanto India Limited, Ahura Centre, 5th Floor, 96, Mahakali Caves Road, Andheri (East), Mumbai 400 093. Phone: 022-28246450/67029851; Fax: 022-28244707.

If you have better ideas, do share with us and we will propagate them!

– Alliance for Sustainable and Holistic Agriculture (ASHA)

Alliance for Sustainable and Holistic Agriculture (ASHA) is an all-India network of about 400 organizations of farmers, agricultural workers, consumers, social activists and academics, working to promote ecologically sustainable agriculture and secure livelihoods for farmers, and stop corporate domination of our agriculture and food system. ASHA organized the nation-wide Kisan Swaraj Yatra from Sabarmati to Raj Ghat in Oct-Dec 2010 for “Food, Farmers, Freedom”.
Website: http://www.kisanswaraj.in/

Resources and Links:
(1) Leaflet for Monsanto Quit India events
http://www.kisanswaraj.in/wp-content/uploads/leaflet-monsanto-quit-india.doc
(2) Report on “Monsanto-izing Indian Agriculture”
http://www.kisanswaraj.in/wp-content/uploads/Monsanto-ising-indian-agri.pdf
(3) Monsanto: Corporate Manipulation and Deception
http://www.naturalnews.com/z029325_Monsanto_deception.html
(4) Gross violations in GM field trials in Karnataka
http://www.prokerala.com/news/articles/a232125.html
Videos:
(1) Poison on the Platter (Mahesh Bhatt): http://www.youtube.com/watch?v=Z8q5TZTFgIM
(2) Poison on the Platter (Hindi): http://www.youtube.com/watch?v=9Qk9leT5kzY
(3) World according to Monsanto: http://www.youtube.com/watch?v=YH4OwBYDQe8
(4) Future of Food: http://www.youtube.com/watch?v=EnD-DiDRIJA

Contacts:
Overall coordination:
Kavitha Kuruganti: kavitha_kuruganti@yahoo.com, 09393001550
Kiran Vissa: kiranvissa@gmail.com, 09701705743
Rajesh Krishnan; rajesh.krishnan@greenpeace.org, 098456-50032

Andhra Pradesh: Kiran Vissa (ASHA); kiranvissa@gmail.com, 097017-05743
Bihar: Pankaj Bhushan (GM Free Bihar Movement); mail.tarafoundation@gmail.com, 094729-99999
Delhi: Rajesh Krishnan (Greenpeace); rajesh.krishnan@greenpeace.org, 098456-50032
Karnataka: Kodihalli Chandrasekhar (Karnataka Rajya Raita Sangha); kodihallikrrs@gmail.com, 098442-93908
Kerala: Sridhar Radhakrishnan (Coalition for a GM-Free India); toxicreporter@gmail.com, 099953-58205
Madhya Pradesh: Nilesh Desai (Beej Swaraj Abhiyan), ndesai52@gmail.com, 094253-29222
Maharashtra: Aarti Pakharaj (Hamara Beej Abhiyan, Maharashtra), 094224 60587; Tejal V. (GM-Free Maharashtra), tejal.roots@gmail.com, 098337-07598
Orissa: Debjeet Sarangi (UNCAGE), livingfarms@gmail.com, 099385-82616; Saroj Mohanty (Paschim Odisha Krushak Sanghatan), 097771-54149
Punjab: Umendra Dutt (Alliance for Safe & GM-Free Food, Punjab), umendradutt@gmail.com, 098726-82161
Tamil Nadu: Ram (Safe Food Alliance), buddha.ram@gmail.com, 094449-57781; Kannaiyan (South Indian Coordination Committee of Farmers’ Movements), 094449-89543
Uttar Pradesh: Rakesh Tikait & Dharmendra Malik (Bharatiya Kisan Union), 092196-91168

Living Queues: Price farmers are paying for our self sufficiency

In Andhra Pradesh crop season used to start with Eruvaka….as it is called, farmers used to celebrate the onset of crop season and prepare their land. Days have changed. Monsoon don’t set as usual so…it starts with praying for a raingod… marrying frogs…carrying water to god…etc…in today’s world frogs are more dependable than the Meteorological department.


Then, by April end the farmers have to stand in queues for the seed of cotton, groundnut or paddy. the queues would be longer…in Ananthapur the queues for Groundnut seed would 4-5 km long and farmers have to stand for 2-3 days the queues. In nights…some leave chappals, bricks to mark their seat…government never told them that they can as well reuse the seed as groundnut is highly self pollinated crop and flowers do not even open leaving no chance for contamination…the state seed corporation and department of agriculture which were paid to serve the farmers needs now buy seed from the market and distribute.


with Bt cotton coming in Queues grew longer and spread to other districts as well. This year we could see such queues in all parts of the states. The seed prices are increasing but no seed is available.

In the meantime the queues for agriculture credit begins. The farmers have to stand in Queues for crop loans (if they own a land) or before private money lender.

The long standing in these queues do not fetch them any loan but only a paper that the loan is bookadjusted…in Andhra Pradesh more than 82 % of the farmers have atleast a unpaid loan of Rs. 25,000.

Then comes the fertiliser queues. Scientists and Governments have made farmers intoxicated for fertilisers. We are all told that we cannot grow crops with fertilisers…the fetiliser use is increasing and the production of fertilisers is not able to meet the growing demand. The government gives fetiliser subsidies which is also increasing the fertiliser cues. in 2009 it reached 1.20 lakh crores which is 15 % in Indian Budget 2 % more than Defence Budget. between 2004 and 2009 the fertiliser subsidy increased by more than 650 %


If every thing goes well farmers have to again stand in queues for selling their produce. many times they may have to sleep in the market yards to sell their produce. last few years there is no increase in the prices and procurement has also stopped.

After all these what they get would be less than what they spend.
This is the price are paying for ‘our’ self suffiency….farmers lost their self sufficiency…after 64 years of independence is this what we want?
Is this the Swaraj? when do we get Kisan Swaraj?

Bt gene harms GM plant: New answers to old questions on biosafety of GM crops

Author(s): G V RAMANJANEYULU
Issue: Jun 30, 2011
http://www.downtoearth.org.in/content/bt-gene-harms-gm-plant

G V Ramanjaneyulu
Entomopathogenic bacterium Bacillus thuringiensis (Bt) and its toxins have been extensively used for pest control in agriculture and forestry and in public health programmes since the 1930s. At the core of such application are protein crystals that get synthesised when Bt cells develop spores. The proteins called Cry (from Crystal) are inimical to certain insect groups.

Transgenic plants containing Bt genes, commercially available since the 1990s, are developed by transferring genes to produce specific Cry proteins like CryIAc and Cry2AB. It is presumed the genes perform the same function of producing the toxin in the plant as they were doing in the bacterium and hence are safe for the environment.

However, field experiences show various problems: allergenicity, toxicity to non-target organisms and effects on soil fertility. Industry and pro-GM scientists dismiss such problems, asserting that Bt toxins have no unintended effects and claiming that GM and non-GM crops are substantially equivalent. Latest studies have raised questions about such claims. In an article in the June 2011 issue of Journal of Biosciences, Delhi University scientists reported that the expression of the Cry1Ac endotoxin has detrimental effects on the development of transgenic plants. The plants that showed appreciable CryIAc expression were phenotypically abnormal: they were malformed. This suggests preferential selection is at work while transgenic plants mature: those that express low level of Cry1Ac have better chances of coming through compared with ones expressing appreciable levels of the gene.

Deepak Pental, one of the authors of the paper, is a member of the Genetic Engineering Approval Committee (GEAC) and was the chairperson of the Expert Committee-I on Bt Brinjal.

Several researchers, including Kesavraj Kranti, director of the Central Institute of Cotton Research and member of GEAC, have observed that the expression of the Cry1Ac gene is not uniform during the life cycle of the Bt cotton. Kranti has also observed that the expression of Cry1Ac protein is highly variable in different parts of eight Bt cotton Bollgard hybrids and—more importantly—the expression declined progressively over the plant’s life cycle. He observed the lowest expression in the ovary of flowers and rind of the young green bolls—the sites most preferred by the bollworm—implying the crop could be most vulnerable to insect attack during flowering. This could hugely reduce crop yield.

Low expression of the Cry1AC gene will also negate the Insect Resistance Management strategy, which dictates the toxin level be several-fold higher than that required to kill all target insects. The low expression militates against development of plants bearing high levels of the toxin. Bt cotton in Gujarat and other areas in the country where the pink bollworm has become Bt-resistant are most likely plants with low levels of CryIAc expression. Bt Brinjal is likely to meet the same fate because the brinjal and fruit shoot borer it targets is a monophagous pest like the pink bollworm—it feeds only on brinjal.

The reason for the detrimental effects of Cry1Ac on plant growth and development is not known. However, the finding gives leads to understanding several problems about Bt genes.

Phenotypical abnormality in plants with high levels of CryIAc expression could be a result of a metabolic aberration during the process of gene transfer or gene itself. Such metabolic abnormality can also cause allergies and produce toxins detrimental to non-target organisms like friendly insects, soil microbes, cattle or other mammals, including humans, feeding on the plants or its products. Earlier reports on toxicity to monarch butterflies, reduced soil fertility and the controversial phenomenon of animal morbidity/mortality could be explained with more research along these lines.

The authors suggest that targeting of Cry1Ac into chloroplasts rather than nuclei can lead to plants expressing higher levels of Cry1Ac and better insect resistance. However, the finding that expression of a Bt toxin per se is detrimental to plants is significant since the toxin was thought to harm only certain insects. The findings reveal large knowledge gaps and actual problems associated with Bt crops. Bt crops should be banned till further research shows the technology can be precise, predictable and controllable in addition to being safe.

The author is a scientist with the Centre for Sustainable Agriculture in Hyderabad

Dorli: A village which bought its future

In 2006, we were siting at Sevagram Ashram, Wardha to discuss about the problems with the rapidly expanding Bt cotton.  CSA was one year old and working with NGOs and activists was new for me.  We were shocked when heard that a village nearby was up for sale by farmers.  Mr. Vijay Jawandia, from Waifad near Wardha suggested that we all will visit the village.  Before that we heard some stories about village being sold in punjab…etc.  Some of us decided to go. By the time we reached the village it was 5.00 p.m in the evening. Entire village had signs of despair, farmers have left farming…caught in the debt spiral of increasing costs and stagnant prices and decreasing public support.  They made requests to the government but there was no response.  On 11th December, 2005 the villagers after long discussion…felt that they can no longer continue with the farming given the situations completely against them.  They decided to sell their lands.  Every one of the 40 odd families, 270 people living supported the decision. On 12th December they formally announced the sale.  Since then the village hub of activities….News media rushed to the village…local…national and international media wrote extensively about the village.  Soon it became an icon of the Vidharba Crisis.  Except for the the government and the ruling political party, many visited the village.

It was the time when we first published the report of ‘Punukula’ a village in Khammam dist of Andhra Pradesh which became completely pesticide free.  The farmers started following what we call as Non Pesticidal Management, growing crops without using chemical pesticides.  Chemical pesticides form the chunk of the farming expenditure and farmers face severe health problems with them.  With my broken Hindi I shared the experience and suggested if interested they can also give a try for sustainable agriculture…few of them sujatha…jharunde…chandrasekhar dorlikar came forward willingly…we quickly planned for few trainings along with few of our colleagues.

the first year they could do better…stopped cotton and shifted to soya, jowar and other crops.  Seeing their crops others in the village also came forward to take up such farming.  The year 2007-08 was a very bad year with complete drought…the village receiving about 80 mm rainfall.  Nothing could be grown.  Department of agriculture came forward to help with watershed program to conserve the moisture.  All the well in the village dried up except for one.  The villagers decided that they will not use that for crops but conserve for drinking. In 2009-10 and 2010-11 they received good rains and all the farmers gave up cotton and moved to soybean, jowar, maize, vegetables etc.  They stopped using chemical pesticides initially and later, fertilisers as well.  They could save 3000-5000 per acre on cost of cultivation.   Now all the farmers have shifted this year the entire village is going to be Organic.  The also spread few more neighboring villages from last year.

While this is the story of the Dorli village which at a point of time was up for sale and by their own action could bought back their future…the crisis in other villages in Vidharba still continues…Prime Minister Mr. Manmohan Singh visited Wifad and announced a large program to support farmers with a budget of Rs. 25,000 cr and it shaped itself as Rastriya Krishi Vikas Yojana.  Neither this program nor any other one for farmers is actually meant for farmers it is either for the organisations for large projects and high salaries or for the industry which supplies inputs.  The Seed MoUs of various states are an example.

Its the apathy of the government and their skewed priorities and corrupt officials which are selling away the livelihoods of the farmers.  How do we fight them?

The following are some of the stories written n 2005-06 by various magazines.

 

http://zcommunications.org/indian-villages-for-sale-by-devinder-sharma

http://www.outlookindia.com/article.aspx?237043

http://infochangeindia.org/other/features/village-for-sale.html

http://www.dionnebunsha.com/content/villages-sale-vidarbh-farmers-suicides

 

శాస్త్రీయ విధానంలో మద్దత్తు ధర (ఎంఎస్‌పి)

సెంటర్ ఫర్ సస్టైనబుల్ అగ్రికల్చర్, May 25th, 2011

వరిధాన్యానికి కనీస మద్దతు ధరను శాస్ర్తియ విధానంలో నిర్ణయిస్తేనే రైతులకు గిట్టుబాటు అవుతుంది. ప్రస్తుతం అవలంభిస్తున్న విధానం లోపభూయిష్టంగా ఉంది. దాంతో రైతులు ఆర్థికంగా కుంగిపోయి జీవిస్తున్నారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలను నిర్ణయించడానికి, వ్యవసాయేతర ఉత్పత్తుల ధరలు నిర్ణయించడానికి అసలు పొంతనే లేదు. ప్రస్తుత ధరలను 1997-98తో పోలిస్తే వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు కేవలం 25 శాతం పెరిగితే సిమెంట్, స్టీల్, ప్రాసెసింగ్ ఫుడ్ తదితర వస్తువుల ధరలు 300 నుండి 600 శాతం పెరిగాయి. ఇదే సమయంలో ఉద్యోగుల వేతనాలు 150 శాతం పెరిగాయి. రైతుల ఆదాయం మాత్రం పాతిక శాతం కూడా పెరగలేదు. పంటలకు పెట్టుబడులు పెరగడంతో పంటల ఉత్పత్తులకు లభిస్తున్న ధరలు గిట్టుబాటు కావడం లేదు. 2004-05లో క్వింటాల్ ధాన్యానికి పెట్టుబడి ఖర్చు 578 కాగా, అదే క్వింటాల్‌కు ఎంఎస్‌పి 560గా నిర్ణయించారు. 2010-11 సంవత్సరానికి క్వింటాల్ ధాన్యానికి పెట్టుబడి ఖర్చు 1500లకు పెరగగా, ఎంఎస్‌పి మాత్రం 1030గా నిర్ణయించారు. వాస్తవాలను పరిగణనలోకి తీసుకుపోవడమే ఇందుకు కారణం.

వ్యవసాయానికి పెట్టే పెట్టుబడితో పాటు రైతుల జీవన ఖర్చులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. జాతీయ రైతు కమిషన్ చేసిన సిఫార్సు ప్రకారం పెట్టుబడి ఖర్చుతో పాటు యాభైశాతం అదనంగా కలిపి కనీస మద్దతు ధర నిర్ణయించాలి.
రైతుల నుండి కొనుగోలు చేసే ధాన్యం మొత్తాన్ని ప్రభుత్వమే నేరుగా కొనుగోలు చేసే విధంగా ఒక విధానాన్ని రూపొందించాలి. చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం సమర్థవంతమైన కొనుగోలు విధానాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇదే విధానాన్ని మనం కూడా అమలు చేస్తే బాగుంటుంది. మన రాష్ట్రంలో మహిళా సంఘాల ద్వారా జరిగిన ధాన్యం కొనుగోలు బాగానే ఉంది. ఈ విధానాన్ని విస్తృతం చేస్తే బాగుంటుంది. మహిళా సంఘాలు 2006-07 నుండి కొనుగోలు చేస్తున్న ధాన్యాన్ని మిల్లింగ్ చేసి భారత ఆహార సంస్థకు విక్రయిస్తున్నాయి. దాంతో మహిళా సంఘాలు తమ ఖర్చును మినహాయించుకుని రైతులకు మంచి ధరను చెల్లిస్తున్నాయి. ఈ విధానాన్ని విస్తృతం చేసి మిల్లర నుండి ఎఫ్‌సిఐ లెవీ బియ్యం కొనుగోలు చేసే పద్ధతికి స్వస్తి పలికితే రైతులకు లాభదాయకంగా ఉంటుందనడంలో సందేహం లేదు.
2009-10లో సేకరించిన బియ్యం నిల్వలతో రాష్ట్రంలోని గోదాములు నిండి ఉన్నాయి. ఈ కారణంగానే 2010-11లో ఇప్పటి వరకు ప్రభుత్వం రైతుల నుండి కొనుగోలు చేసిన ధాన్యం 4.70 లక్షల టన్నులు మాత్రమే కావడం గమనార్హం. రబీకి సంబంధించి 60 లక్షల టన్నులు మార్కెట్లోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ధాన్యం వ్యాపారం మొత్తం మిల్లర్ల చేతిలో ఉండటంతో వారు ఏవో కారణాలు చెబుతూ రైతులకు ఎంఎస్‌పి ఇవ్వడం లేదు. ఒకవైపు రైతులకు తక్కువ ధర చెల్లిస్తున్న మిల్లర్లు మరోవైపు ఎఫ్‌సిఐకి మిల్లింగ్ చేసిన బియ్యం ఎక్కువ ధరకు ఇస్తూ, బియ్యంతో పాటు వచ్చే ఉపఉత్పత్తుల ఆదాయాన్ని కూడా తినేస్తున్నారు. పంటలు వేసేందుకు ఆరు నెలల ముందే ఎంఎస్‌పిని ప్రకటించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ విధానం వల్ల ఏ పంటలు వేసుకోవాలో రైతులే నిర్ణయించుకుంటారు. సకాలంలో బ్యాంకుల ద్వారా రైతులందరికీ రుణసౌకర్యం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉంది.
– డాక్టర్ జి.వి. రామాంజనేయులు
ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్, సెంటర్ ఫర్ సస్టైనబుల్ అగ్రికల్చర్

 

Supreme court order on Endosulfan

Supremecourt order on endosulfan issued on 13th May 2011

The supreme court came as a savior on the issue of endosulfan. Neither the Agriculture Department nor the Health department who are supposed to be the custodians of the people’s livelihoods and health have never bothered over this. Agriculture department particularly Minister for Agriculture went overboard to protect the interests of the Endosulfan manufacturers.  Hope this two month ban and subsequent actions will lead to a permanent ban on Endosulfan.  for more info on the endosulfan related issue visit http://www.endosulfan.in